W czerwcowym numerze Wodociągi Polskie ukazał się ciekawy artykuł o magnesach neodymowych, sygnowany przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Łodzi. Polecam jego lekturę. Jest to rzadki przypadek w Polsce, dostrzeżenia problemu magnesów neodymowych przez przedsiębiorstwo

Moim zdaniem woda, która przepływa przez wodomierz nie zmierzona (poniżej progu rozruchu lub zmierzona z błędem) jest przeciekiem.

Straty wody według IWA /International Water Association/ są następujące:

I. Straty rzeczywiste

- straty w sieci przemysłowej i rozdzielczej

- straty na zbiornikach magazynujących wodę

- straty na przyłączach

II. Straty pozorne

- nie autoryzowana konsumpcja (np. kradzieże)

- błędy pomiarów i odczytu wodomierzy

Wprawdzie analiza bilansu wody w sieci wodociągowej nie leży w kręgu moich zainteresowań, lecz z zaliczeniem błędów pomiarów do strat pozornych nie jestem w stanie się pogodzić.

Moja propozycja podziału strat w sieci wodociągowej jest następująca.

I. Przecieki do ziemi

- Przecieki wody z tytułu nieszczelności przewodów

- Przecieki z tytułu nieszczelności armatury

- Przelewy ze zbiorników wyrównawczych

II. Wypływy nieopomiarowane

- Zużycie wody na potrzeby własne wodociągu

- Kradzież wody

- Pobory ppoż. i inne

III. Przecieki wodomierzy u odbiorców

- Przecieki normatywne (różnica pomiędzy przepływem rzeczywistym, a wskazaniami wodomierza w granicach dopuszczalnych błędów)

- Przecieki ponadnormatywne (różnica między błędem rzeczywistym a błędem dopuszczalnym).

IV. Błąd wskazań wodomierza na dopływie do sieci

Przy obliczaniu bilansu sieci należy uwzględnić niepewność pomiarową wynikającą z niejednoczesności dokonania odczytów wodomierza na dopływie i wodomierzy u odbiorców i te „straty”, i tylko te można ewentualnie nazwać pozornymi. Poprawniej są to błędy metody odczytu.

Przykładowo: po zastosowaniu przez Eko-San naszego zestawu wodomierzowego Duet II nastąpił przyrost wskazań zużycia wody w okresie sześciu miesięcy o 2617 m3 wody w stosunku do analogicznych sześciu miesięcy roku poprzedniego gdy pomiaru dokonywano wodomierzem PoWoGaz MW 50. Przez zastosowanie dokładniejszego narzędzia pomiarowego uzyskano sprzedaż wody większą o 2617 m3. Przez to bilans wody w sieci wodociągowej poprawił się też o 2617 m3. Jest to efekt pozorny czy rzeczywisty? Oczywiście - rzeczywisty.

Umieszczenie strat w sieci będących efektem błędu pomiaru w stratach pozornych sugeruje że tych strat nie ma. Zjawisko pozorne to takie które nie istnieje w rzeczywistości. Wobec tego dla rozpatrywanego bilansu wody w sieci wodociągowej błąd pomiaru jako pozorny może być pomijany. W praktyce niestety tak się bardzo często dzieje. Chciałbym wykrzyknąć na całą Polskę – Straty pomiarowe na wodomierzach nie są stratami pozornymi lecz jak najbardziej rzeczywistymi. Rzeczywistymi !

Jaka jest różnica dla przedsiębiorstwa wodociągowego pomiędzy przeciekiem do ziemi a przeciekiem przez wodomierz. Żadna.

Stąd pilny apel do pedagogów. Należy zmienić nauczanie na temat bilansu strat w sieci wodociągowej. Jeśli w powyższym rozumowaniu popełniłem błąd, to proszę go wskazać. Jestem otwarty na krytykę powyższego rozumowania, gdyż jak zaznaczyłem analiza strat w sieci wodociągowej nie jest domeną moich zainteresowań.

Autor: Antoni Fila

Data: Marzec 2006 r.